سرطان کولون

folder_openمقالات
commentبدون دیدگاه
سرطان کولون, سایت رسمی دکتر مهدی احمدیان | فوق تخصص گوارش وکبد و متخصص بیماری های داخلی

سرطان کولون زمانی به وجود می‌آید که رشد‌های توموری در روده بزرگ توسعه یابد. سرطان کولون در حال حاضر رتبه‌ی سوم در سرطان‌ها در آمریکا را دارد. کولون، یا روده‌ی بزرگ، مکانی است که بدن نمک و آب را از مواد دفعی جذب می‌کند. این مواد سپس از راست روده عبور می‌کنند. و از مخرج خارج می‌شوند.

سرطان روده رتبه‌ی سوم در مرگ و میر‌های مرتبط با سرطان را در آمریکا دارد. در حقیقت, انجمن سرطان آمریکا پیش بینی کرده است که در سال 2019، 101,420 نفر مبتلا به سرطان روده تشخیص داده خواهد شد.

متخصصان پیشنهاد می‌کنند که بعد از سن پنجاه سالگی مرتب برای چکاپ مراجعه شود. سرطان کولون، هم به سرطان روده بزرگ، هم به سرطان راست روده گفته میشود. راست روده به بخش انتهایی روده بزرگ گفته می‌شود که نزدیک مخرج قرار دارد.

در این مقاله ما به چگونگی تشخیص و درمان و همینطور پیشگیری از سرطان کولون می‌پردازیم.

علائم:

سرطان کولون, سایت رسمی دکتر مهدی احمدیان | فوق تخصص گوارش وکبد و متخصص بیماری های داخلی

سرطان کولون یکی از شایع‌ترین نوع‌های سرطان در آمریکاست.

سرطان کولون در زمان شروع معمولا علائمی ندارد. و با گذر زمان و پیشرفت بیماری علائم‌ها نمایان می‌شود.

از علائم سرطان می‌توان لیست زیر را نام برد.

  1.  اسهال یا یبوست
  2.  تغییرات فرم مدفوع
  3.  وجود خون در مدفوع که ممکن است نمایان یا پنهان باشد
  4.  دردشکم، گرفتگی، یا نفخ
  5. افزایش نیاز به دفع
  6. خستگی و ضعف عضلانی
  7. کاهش وزن تصادفی
  8. سندرم روده‌ی تحریک پذیر
  9. کمبود آهن

اگر سرطان در بدن به مکان‌های جدید مثلا کبد برسد. ممکن است علائم اضافه‌تری داشته باشد

سطوح پیشرفت سرطان کولون

فاکتور‌های متفاوتی برای مرحله بندی سرطان وجود داره که می‌توان میزان گسترش و اندازه تومور را مثال زد.

مراحل سرطان کولون به شرح زیر است:

  1. سطح صفر: در این مرحله سرطان در مراحل اولیه است؛ و تومور هنوز بیشتر از لایه اول روده رشد نکرده و معمولا به راحتی درمان می‌شود.
  2. سطح اول: در این مرحله سرطان به لایه‌ی بعدی بافت نفوذ کرده ولی هنوز به گره‌های لنفاوی یا دیگر اندام‌ها نرسیده.
  3. سطح دوم: سرطان به لایه‌های خارجی کولون رسیده ولی هنوز به خارج از کولون دست نیافته.
  4. سطح سوم: سرطان از لایه‌های خارجی کولون عبود کرده و به یک تا سه گره لنفاوی رسیده ولی هنوز به فاصله‌های دور نرسیده.
  5. سطح چهارم: سرطان به بافت‌های خارج از کولون سرایت کرده و در حالی که مرحله چهار پیشرفت می‌کند به فاصله‌های دور هم می‌رسد.

راه‌های درمان:

نوع درمان بستگی به نوع و سطح سرطان کولون دارد. یک دکتر سن، وضعیت سلامت عمومی و دیگر خصوصیات فرد بیمار را برای استفاده از بهترین روش درمان در نظر می‌گیرد.

هیچ درمان واحدی برای سرطان وجود ندارد. اما رایج‌ترین شیوه‌ی درمان عمل جراحی، پرتو درمانی و شیمی درمانی است.

هدف اصلی در درمان خرج سازی تومور، جلوگیری از گسترش و رفع علائم نا خوشایند است.

عمل جراحی و درمان سرطان کولون

عمل جراحی یکی از راه‌های درمان است. به عمل جراحی که برای خارج سازی همه یا بخشی از تومور استفاده می‌شود، کولکتومی می‌گویند. در حین این عمل، جراح بخشی از روده که حاوی تومور هست و همینطور بخش‌های اطراف آن را خارج می‌کند.

به عنوان مثال: جراح‌ها گره‌های لنفاوی اطراف تومور را خارج می‌کنند؛ تا جلوی انتشار ویروس را بگیرد. جراح سپس بخش سالم روده را دوباره متصل می‌کند. یا یک استوما ایجاد می‌کند که بستگی به نوع عمل دارد.

استوما یک شکاف جراحی شده در بخش شکم است. که از طریق این شکاف مواد دفعی به یک کیسه می‌ریزند. که کار بخش‌های پایین روده را انجام می‌دهد. به این روش کولوستومی می‌گویند.

نوع‌های دیگر جراحی:

آندوسکوپی

یک جراح می‌تواند سرطان‌های کوچک و محلی را با این روش درمان کند. آنها از یک لوله‌ی دراز و انعطاف پذیر استفاده می‌کنند. در سر آن لوله دوربین و یک چرغ و همینطور دستگاه لازم برای جدا سازی قرار دارد.

عمل لاپاروسکوپی

جراح چندین زخم در محوطه‌ی شکمی ایجاد می‌کند که این امکان فراهم می‌شود که پولیپ‌های کوچک خارج شوند.

عمل تسکین درد

هدف از این جراحی کاهش درد در مواردی است که سرطان غیر قابل درمان یا پیشرفته است. جراح مسیر‌های مسدود شده‌ی روده را آزاد می‌کند. همینطور درد و خون ریزی را مدیریت می‌کند.

شیمی درمانی

در دوره‌ی شیمی درمانی یک گروه متخصص روند دارو‌هایی که سرعت تقسیم سلولی را کاهش می‌دهند تحت نظر دارند. آنها با دستکاری پروتئین‌ها یا DNA سلول‌های سرطانی را می‌کشند.

این روش درمانی هر گونه سلول‌هایی که به طور متعدد تقسیم می‌شود را تحت تاثیر قرار می‌دهد؛ حتی سلول‌های سالم را. البته سلول‌های سالم بعد از پروسه‌ی شیمی درمانی بهبود می‌یابند. اما سلول‌های سرطانی چنین توانایی را ندارند.

یک متخصص سرطان معمولا شیمی درمانی را وقتی سرطان کولون گسترده شده توصیه می‌کند. دارو‌ها در سراسر بدن پخش می‌شوند و دوره درمانی وقفه‌هایی هم دارد تا بدن خود را بهبود ببخشد.

عوارض رایج شیمی درمانی

متخصصات معمولا چند نوع شیمی درمانی را با هم یا شیمی درمانی را به یک روش دیگر ترکیب می‌کنند.

پرتودرمانی

پرتودرمانی با استفاده از اشعه‌ی گاما سلول‌های سرطانی را از بین می‌برد.

بعضی از فلزات به عنوان مثال: رادیوم اشعه‌ی گاما را از بدن خاج می‌کند.

پزشک متخصص ممکن است پرتو درمانی را به عنوان یک درمان مستقل برای کوچک سازی تومور پیشنهاد دهد. همینطور ممکن است پرتو درمانی با دیگر روش‌ها ترکیب شود.

عوارض رایج پرتودرمانی
  • تغییرات خفیف پوستی که مانند آفتاب سوختگی اند
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • اسهال
  • خستگی و ضعف عضلانی
  • از دست دادن اشتها
  • از دست دادن وزن

بیشتر این عوارض‌ها چند هفته بعد از تکمیل درمان از بین می‌روند.

روش‌های تشخیص سرطان کولون

پزشک یک تست فیزیکی کامل همراه با سابقه بیماری شخصی و خانوادگی از بیمار می‌گیرد.

همینطور پزشکان ممکن است از تکنیک‌های تشخیصی استفاده کنند.

کولونوسکوپی

پزشکان یک لوله‌ی طویل انعطاف پذیر را همراه با یک دوربین را از راه مقعد وارد می‌کنند تا درون روده‌ی بزرگ را مشاهده کنند.

بیماران ممکن است مجبود شوند از یک رژیم ویژه برای 1 الی 2 دو روز استفاده کنند و همینطور از مسهل استفاده کنند.

اگر پزشک یک پولیپ در روده پیدا کند، جراح آن پولیپ را خارج می‌کند. سپس آن را برای بایوپسی ارائه می‌دهند. در بایوپسی متخصص با استفاده از میکروسکوپ نمونه را برای سلول‌های سرطانی و سلول‌های سرطانی احتمالی بررسی می‌کند.

یک روش درمانی مشابه به نام سیگموئیدوسکوپی به دکتر‌ها این امکان را می‌دهد تا بدون کولونوسکوپی موارد مشکوک به سرطان را بررسی کنند. این روش آمادگی قبلی کمتر احتیاج دارد همینطور اگر در این روش پولیپی مشاهده نشود یا در قسمت‌های نزدیک مشاهده شود به یک کولونوسکوپی کامل احتیاج نیست.

تنقیه باریم

در این روش از محلول باریم استفاده می‌شود. بیمار باید چند ساعت قبل آن رژیم بگیرد و غذایی نخورد. سپس لوله‌ای حاوی محلول باریم از راه مقعد وارد می‌شود و سپس عکس برداری می‌شود.

در تصاویر باریک به صورت سفید رنگ مشاهده می‌شود و سلول‌های سرطانی سیاه دیده می‌شوند.

اگر در نمونه‌ی بایوپسی سلول‌های سرطانی دیده شود دکتر به سی تی اسکن یا اسکن با امواج فرا صوت از قفسه سینه و محوطه‌ی شکم و همینطور کبد و شش‌ها را می‌دهد تا گسترش سلول‌های سرطانی مشخص شود.

بعد از همه این مراحل سطح سرطان با توجه به سایز و گسترش سلول‌های سرطانی مشخص می‌شود. در نتیجه نحوه‌ی درمان با توجه به سطح آن مشخص می‌شود.

پیشگیری

هیچ راه تضمینی برای پیشگیری از سرطان کولون وجود ندارد. ولی چند روش برای جلوگیری از سرطان وجو دارد:

  • داشتن وزن مناسب
  • داشتن ورزش منظم
  • استفاده از سیفیجات سبزیجات و میوه‌ها
  • محدود کرده استفاده از گوشت قرمز و چربی
  • و همینطور محدود کردن استفاده از الکل و ترک دخانیات

معاینه

علائم ممکن است تا زمانی که سرطان بسیار پیشرفته شود نمایان نشود. برای همین متخصصان معاینه منظم برای افراد بین سن 50 تا 75 سال پیشنهاد می‌کنند.

این معاینه شامل:

آزمایش مدفوع هر دو سال یکبار

کولونسکوپی هر ده سال یکبار یا سیگموئیدوسکوپی هر در سال یکبار  به اضافه آزمایش مدفوع هر دو سال یکبار. میزان هر یک از این آزمایش‌ها بستگی به سطح ریسک هر شخص دارد که باید با پزشکش هماهنگ شود.

پولیپ‌ها

سرطان کولون, سایت رسمی دکتر مهدی احمدیان | فوق تخصص گوارش وکبد و متخصص بیماری های داخلی

سرطان روده بزرگ معمولا از پولیپ‌های پیش سرطانی ایجاد می‌شود که در روده بزرگ رشد می‌کنند.

شایع‌ترین نوع پولیپ‌ها به شرح زیر است:

  1. آدنوم(تومور خوش خیم): این نوع از پولیپ‌ها شاید نشان دهنده‌ی یک کولون سالم باشند اما در زیر میکروسکوپ نتایج دیگری نشان می‌دهند. این پولیپ‌ها می‌توانند سرطانی شوند.
  2. پولیپ ‌هاپیرپلاستیک‌: سرطان کولون به ندرت توسط پولیپ‌های ‌هایپر پلاستیک ایجاد می‌شود به خاطر اینکه این پولیپ‌ها معمولا خوش خیم‌اند.

اگر جراح در سطوح اولیه این پولیپ‌ها را از بین نبرد، بعضی از آنها ممکن است به سرطان بدخیم روده بزرگ تبدیل شوند.

ژن

رشد کنترل نشده‌ی سلولی می‌تواند به دنبال آسیب ژنتیکی یا تغییر DNA رخ دهد. یک فرد ممکن است استعداد ژنتیکی نسبت به سرطان کولون را از بستگان نزدیک به ارث ببرد. خصوصا وقتی یکی از بستگان قبل از 60 سالگی سرطان کولون تشخیص داده شده داشته باشد. این ریسک خیلی بیشتر می‌شود وقتی که بیشتر از یکی از نزدیکان سرطان کولون داشته باشد.

چندین بیماری ارثی نیز شانس سرطان کولون را افزایش می‌دهند. از جمله:

  • پلیپوز آدنوماتوز خانوادگی ضعیف
  • سندرم گاردنر
  • سندرم لینچ، یا سرطان روده بزرگ غیرپلی پوزیتی ارثی
  • سندرم پولیپوزیس نوجوانان
  • سندرم Muir – Torre، که یکی از انواع سندرم لینچ است.
  • پولیپوز مرتبط با MYH
  • سندرم پوتز – جگرز
  • سندرم تورکوت

این امکان وجود دارد که این مشکلات ژنتیکی را داشته باشید اما سرطان کولون ایجاد نکند. این به این خاطر است که سرطان شکل نمی‌گیرد. مگر اینکه یک عامل محیطی آن را تحریک و فعال کند.

عوامل ایجاد سرطان کولون

به طور معمول، سلول‌های بدن با یک نظم خاصی تولید می‌شوند تقسیم می‌شوند و از بین می‌روند. سرطان وقتی شکلی می‌گیرد که نظم تقسیم و تولید این سلول‌ها بهم بریزد.

بیشتر موارد سرطان کولون از سلول‌های غیر سرطانی به نام پولیپ‌های آدنتاموز نشأت می‌گیرد این سلول‌ها در دیواره روده بزرگ شکلی میگیرند.

سلول‌های سرطانی ممکن است از تومور‌های بدخیم به سایر قسمت‌های بدن از طریق خون و سیستم لنفاوی منتقل شوند.

در فرآیندی به نام متاستاز، این سلول‌های سرطانی می‌توانند رشد کرده و به بافت‌های سالم اطراف و سراسر بدن حمله کنند. در نتیجه بیمار وضعیتی وخیم‌تر و با شانس درمان کمتری روبرو شود.

دلیل اصلی سرطان کولون نامعلوم است ولی چند ریسک فاکتور اصلی دارد.

صفات، عادات و رژیم غذایی

سن یک عامل خطرناک قابل توجه برای سرطان روده بزرگ است. حدود 91 درصد افرادی که تشخیص سرطان روده بزرگ دارند بالای 50 سال دارند. با این حال، این آمار  در افراد زیر 50 سال در حال رشد است.

سرطان روده بزرگ افراد مبتلا به سبک زندگی غیرفعال، مبتلایان به چاقی و افرادی که از دخانیات استفاده می‌کنند را بیشتر تحت تأثیر قرار می‌دهد.

از آنجا که روده بزرگ بخشی از دستگاه گوارش است، رژیم غذایی و تغذیه نقش اصلی را در ایجاد آن دارند.

رژیم‌های کم فیبر می‌توانند در این امر نقش داشته باشند. همچنین، طبق یک بررسی در سال 2019، افرادی که مقادیر زیادی از موارد زیر را مصرف می‌کنند، خطر بیشتری دارند:

  • چربی‌های اشباع شده
  • گوشت قرمز
  • الکل
  • گوشت فرآوری شده

شرایط زمینه‌ای سرطان کولون

اگر فردی تحت پرتودرمانی برای سایر سرطان‌ها قرار گیرد، ممکن است خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را داشته باشد.

برخی از شرایط و درمان‌ها با افزایش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ ارتباط مستقیم دارند.

که شامل لیست زیر می‌شوند:

  • دیابت
  • برای سایر سرطان‌ها تحت پرتودرمانی قرار گرفتن
  • بیماری‌های التهابی روده، مانند: کولیت اولسراتیو یا بیماری کرون
  • آکرومگالی، که یک اختلال هورمون رشد است.

چشم انداز

متخصصان احتمال زنده ماندن فرد را با نرخ 5 ساله محاسبه می‌کنند.

اگر سرطانی به خارج از روده بزرگ یا راست روده گسترش نیافته باشد، 90 درصد احتمال زنده ماندن فرد برای 5 سال فراتر از تشخیص دارد.

اگر سرطان به بافت‌های مجاور و غدد لنفاوی گسترش یابد، میزان بقای 5 ساله به 71 درصد کاهش می‌یابد. اگر به نقاط دوردست بدن گسترش یابد، میزان آن به 14 درصد کاهش می‌یابد. تشخیص و درمان به موقع موثرترین راه برای بهبود چشم انداز یک فرد مبتلا به سرطان کولون است.

چه قدر این پست مفید بوده؟

برای رای بر روی ستاره ها کلیک کنید!

Average rating 0 / 5. Vote count: 0

اولین نفر جهت رای باشید!

Tags: , , ,

Related Posts

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

فهرست